پاسخ به سؤالات شايع پيرامون HL7 در ايران
عنوان مقاله: پاسخ به سوالات شايع در خصوص HL7 در ايران
زيرگروه: سيستم‌هاي اطلاعاتي پزشكي
نويسنده: دكتر بهراد صدوقيان‌زاده
تاريخ انتشار: 1382/05/15

 

« پاسخ به سوالات شايع در خصوص HL7 در ايران »

اين مقاله با توجه به شبهات بسياري كه كلمه HL7 در بين مديران و مسئولان كامپيوتر مراكز درماني كشور ايجاد كرده‌است (و متاسفانه به عمد و سهو توسط شركت‌هاي نرم‌افزاري به آن دامن زده شده‌است) نگاشته شده‌است:

 
  • HL7 چيست؟
  • HL7 پروتكلي است كه تدوين آن توسط يك سازمان وابسته به دولت آمريكا از سال 1996 آغاز شده‌است و نسخه‌هاي 2.3 و 2.3.1 . 2.4 آن به ترتيب در سال‌هاي 1997 و 1998 و 2000 منتشر شده‌است. به دليل وجود اشكالاتي كه استفاده واقعي از اين پروتكل را تقريباٌ ناممكن (اشكال Plug And Play نبودن) مي‌نمود نسخه 3 فعلاٌ به صورت پيش‌نويس منتشر شده‌است و قرار است كه در آينده و به مرور اين اشكالات در نسخه 3.0 برطرف شود.
  • هدف از تدوين HL7 چيست؟
  • هدف اصلي از HL7 امكان تبادل اطلاعات بهداشتي بين نرم‌افزارهاي توليدكننده مختلف است. اگر اين پروتكل در آينده تكميل شود و شركت‌ها و سازمان‌هاي مختلف آن را پشتيباني كنند، مديران مراكز درماني مي‌توانند زيرسيستم‌هاي نرم‌افزارهاي خود را از شركت‌هاي مختلف تهيه كنند مثلاٌ نرم‌افزار پذيرش را از شركت اول و نرم‌افزار آزمايشگاه را از شركت دوم و نرم‌افزار راديولوژي را از شركت سوم تهيه كنند و اين نرم‌افزارها اطلاعات بيماران را براي يكديگر ارسال كنند.
  • آيا HL7 استاندارد كيفيت نرم‌افزار است؟
  • خير! HL7 پروتكل آمريكايي تبادل اطلاعات بين نرم‌افزارهاي بهداشتي مي‌باشد و پشتيباني آن تنها مشخص مي‌كند كه اين نرم‌افزار قادر است كه با نرم‌افزارهاي ديگر تبادل اطلاعات داشته باشد. ممكن است ضعيف‌ترين نرم‌افزار اين پروتكل را پشتيباني كند در حالي كه قويترين نرم‌‌افزار فاقد آن باشد.
  • پشتيباني HL7 تا چه حد براي نرم‌افزارهاي مديريت اطلاعات پزشكي داخل كشور اهميت دارد؟
  • آنچه اكنون از داشتن استاندارد اهميت بيشتري دارد مكانيزاسيون بيمارستان‌ها به صورتي است كه بتواند رضايت كاربران را فراهم آورد و به معضلات فراوان مديريتي، مالي و اطلاعات پزشكي موجود پاسخ دهد. نبايد فراموش كنيم كه تعداد بيمارستان‌هايي كه در كشور مجهز به نرم‌افزار بيمارستاني مجتمع تحت رابط كاربر گرافيكي (مانند Windows) هستند كمتر از 10 بيمارستان مي‌باشد كه به جز دو تاي آنها بقيه توسط تنها يك شركت پياده‌سازي شده‌اند. در چنين شرايطي رسيدن به ايده‌ال تبادل اطلاعات بين نرم‌افزارهاي مختلف شركت‌هاي مختلف بسيار زود به نظر مي‌رسد.
  • شايد زمان پرداختن به اين مطلب هنگامي باشد كه تعداد بيمارستان‌هاي مكانيزه به رقم پنجاه يا بيشتر برسد و در آن هنگام مي‌توان به راحتي و با انجام تغييراتي نرم‌افزارهاي فوق را به صورتي تغيير داد كه استانداردي مناسب (مثلاٌ يك استاندارد كشوري، جهاني يا HL7 تكميل شده در آن زمان) را پشتيباني كند.
  • در اين مدت متوليان وزارت بهداشت كشور بايد ضمن فراهم آوردن امكان رقابت سالم بين شركت‌ها و توليدكنندگان نرم‌افزارها و سخت‌افزارهاي بهداشتي نسبت به انتخاب يا تدوين يك پروتكل كشوري اقدام كنند كه خوشبختانه اخيراٌ فعاليت‌هاي مناسبي در اين ارتباط تحت عنوان پروژه تكفاب آغاز شده‌است. اين مسير مسيري است كه كشورهاي اروپايي، ژاپن و كشورهاي ديگر آغاز كرده‌اند و در اين باب خود را محدود به يك پروتكل آمريكايي ندانسته‌اند و احتمالاٌ در آينده اين پروتكل‌ها در يكديگر ادغام شده و بصورت يك استاندارد جهاني توسط ISO يا IEEE منتشر مي‌شود.
  • بعضي از شركت‌ها ادعا مي‌كنند كه دارنده (يا حتي تنهاترين دارنده!) گواهينامه HL7 از اروپا يا آمريكا هستند، اين به چه معني است؟
  • هر شخصي با مبلغي حدود چهارصد دلار و هر شركتي با مبلغي حدود يكهزار و يكصد دلار مي‌توانند عضو اين سازمان شود. با عضويت در اين سازمان بولتن‌ها مربوطه براي شما ارسال مي‌شود (مانند اكثر مجلات و بولتن‌هاي علمي موجود). چيزي به نام گواهينامه HL7 وجود ندارد زيرا HL7 بر خلاف سري استانداردهاي ISO هنوز يك استاندارد تكميل يا مقبول دنيا نيست. اينكه شركتي ادعا كند عضو HL7 است مانند اين است كه پزشكي بر بالاي تابلوي مطب خود بنويسد دارنده استتوسكوپ ليتمان از آمريكا!
  • آيا ادعاي بعضي از شركت‌ها در مورد يك بيمارستان بدون كاغذ (Paperless) درست است؟
  • اصولاٌ نه تنها در ايران بلكه در دنيا هنوز امكان راه‌اندازي يك بيمارستان بدون كاغذ وجود ندارد زيرا سواي مشكلات تكنيكي هنوز ( سند يا امضاي )ديجيتال بخصوص در پزشكي سنديت قانوني ندارد و زمينه‌هاي قانوني شدن اين سنديت زماني ايجاد مي‌شود كه در كشور حداقل 50 بيمارستان مكانيزه با كاربران راضي داشته باشيم كه اين رقم اكنون كمتر از ده است. در كشورهايي كه سيستم‌هاي مكانيزه پيشرفته دارند به منظور حل اين مشكل قانوني كماكان پرونده كاغذي به موازات پرونده الكترونيك تكميل و بايگاني مي‌شود.
  • آيا يك نرم‌افزار تحت DOS مي‌تواند HL7 را پشتيباني كند؟
  • تقريباٌ خير. سيستم عامل DOS كه در سال‌هاي ابتدايي دهه هشتاد ميلادي پياده‌سازي شده‌است اصولاٌ فاقد توانايي‌هاي لازم جهت اين منظور است و پياده‌سازي HL7 تحت آن اگر هم بطور نظري كاملاٌ ناممكن نباشد بطور عملي غير ممكن است.
  • بعضي از شركت‌ها لوگو (آرم) HL7 را روي تبليغات خود چاپ مي‌كنند. اين لوگو نشان‌دهنده چيست؟
  • همه شركت‌ها مي‌توانند اين كار را انجام دهند، فايل لوگو را از اينترنت download كنند و روي تبليغات خود چاپ كنند!
  • علت مانور بيش از حد بعضي از شركت‌ها روي موضوع داشتن استانداردها يا تاييديه‌ها چيست؟
  • اصولاٌ تنها معيار اصيل ارزيابي يك محصول يا خدمت رضايت مشتريان و كاربران آن محصول يا خدمت است. وقتي كه محصول يا خدمت شركتي از نظر كارآيي در رسيدن به رضايت مشتري مشكل داشته باشد يا اينكه هنوز به موفقيتي دست نيافته باشد و آن شركت بخواهد اين امر غيرواقعي را القا كنيد چاره‌اي ندارد جز اينكه با ادعاي در اختيار داشتن استانداردها و تاييديه‌ها ذهن مشتريان بالقوه جديد را به امور موهوم و غير قابل رد يا اثبات منحرف كند. جالب اين است كه هيچكدام از اين ادعاها واقعي نيستند.
  • اولين بيمارستان الكترونيك كشور كدام است؟
  • در واقع بايد ديد كه چه درصدي از مكانيزاسيون مد نظر است اما بالاترين درجه‌اي از مكانيزاسيون كه تاكنون در بيمارستان‌هاي كشور مشاهده شده‌است شبكه بيمارستان قلب شهيد رجايي است كه از سال 1378 آغاز شده‌است و در سال 1380 به اين درجه از مكانيزاسيون دست پيدا كرده‌است.
  • چند درصد نرم‌افزارهاي غربي HL7 را پشتيباني مي‌كنند؟
  • در واقع هيچ نرم‌افزار اروپايي و آمريكايي نمي‌تواند ادعا كند كه پروتكلي را كه هنوز كامل نشده‌است بطور كامل پشتيباني مي‌كند اما حدود 10 درصد از نرم‌افزارها پشتيباني قسمت‌هايي كوچكي از اين پروتكل را در نرم‌افزار خود فعال كرده‌اند كه همين قسمت هم تا كنون خيلي كم مورد استفاده قرار گرفته‌است.
  • سه بيمارستاني كه بزرگترين بيمارستان‌هاي الكترونيك كشور را تشكيل مي‌دهند كدام هستند؟
  • در هر سه بعد تعداد ايستگاه كاري، حجم بانك اطلاعاتي و تعداد زيرسيستم‌هاي نرم‌افزاري سه بيمارستان زير سه رتبه اول را در بين شبكه‌هاي كامپيوتري بيمارستان‌هاي كشور اشغال مي‌كنند:
  • 1. بيمارستان قلب شهيد رجايي تهران:
  • 180 ايستگاه كاري، 25 گيگابايت حجم بانك اطلاعاتي و 22 زير سيستم نرم‌افزاري فعال.
  • 2. بيمارستان قلب تهران:
  • 110 ايستگاه كاري فعال: 15 گيگابايت حجم بانك اطلاعاتي و 16 زير سيستم نرم‌افزاري فعال.
  • 3. بيمارستان حضرت رسول اكرم:
  • 120 ايستگاه كاري فعال، 10 گيگابايت حجم بانك اطلاعاتي و 18 زير سيستم نرم‌افزاري فعال.
  • خلاصه داستان HL7 در ايران چيست؟
  • يكي از بيمارستانهاي شهر مشهد پروژه نرم‌افزاري ساده‌اي را آغاز مي‌كند كه بخش كوچكي از آن از يك نرم‌افزار قديمي و از رده خارج اروپايي اقتباس شده‌است. پروژه فوق ناموفق مي‌ماند و شبكه فوق متوقف مي‌شود. فردي كه در تهيه نرم‌افزار فوق نقش داشته است با استفاده از ارتباطاتي كه در وزارت بهداشت دارد به غلط اين شبهه را براي مسئولان وقت ايجاد مي‌كند كه نرم‌افزار فوق قادر است نه تنها يك بيمارستان بلكه كليه معضلات اطلاعات بهداشتي كشور را پاسخ دهد و بدين ترتيب حمايت موقت آنان را جلب مي‌كنند.
  • مشكلي وجود دارد و آن اين است كه قبلاٌ در كشور شركت‌هايي وجود داشته‌اند كه پروژه‌هاي موفقي را انجام داده‌اند. لذا گر چه پروتكل HL7 توسط نرم‌افزار فوق پشتيباني نمي‌شود ادعاي اروپايي بودن و HL7 داشتن مطرح مي‌شود تا ديگران از گردونه رقابت خارج شوند كه متاسفانه اشتباهات كارشناسي در وزارت بهداشت اين امر را تسهيل مي‌نمايد. پروژه ناموفق بيمارستان ... مشهد به چند بيمارستان ديگر نيز منتقل مي‌شود و در آن بيمارستان‌ها هم با سرنوشت مشابهي مواجه مي‌شود. شركت‌هاي ديگر كه از حمايت بي مورد و اشتباه وزارت بهداشت ناخشنود هستند به جاي برخورد صحيح و علمي اقدام به شعارهاي تبليغاتي مانند چسباندن لوگو، شعار تنهاترين دارنده HL7 در ايران و .... مي‌نمايند. در پاسخ متوليان نرم‌افزار فوق ادعاي عجيب در اختيار داشتن HL7 Tester را مطرح مي‌كنند! افرادي كه در وزارت بهداشت در ابتدا حامي اين جريان بوده‌اند اكنون با شكست پروژه‌هاي مورد حمايت و اعتراض‌هاي صورت گرفته متوجه اشتباه خود شده‌اند و ديگر نه تنها حمايتي از اين جريان نمي‌كنند بلكه خود را مبري مي‌دانند. در اين هياهو كاربران و مديران بهداشتي به قدري سردرگم شده‌اند كه حتي نمي‌دانند HL7 چيست.

 

پايان

امتیازدهی
ساعت
جمعه ٢٩ تير ١٣٩٧
عضویت در سرویس خبری
نام :   
ایمیل :   

کلیه حقوق مادی و معنوی این وبگاه به شرکت رایاوران توسعه تعلق دارد.

Copyright © 2017, Rayavaran Co.